Hồ sơ định cư theo diện việc làm: chủ lao động làm gì và bạn làm gì

Khác với diện gia đình, ở diện việc làm bạn không tự quyết định được hết. Một phần hồ sơ nằm trong tay chủ lao động tại Mỹ. Hiểu rõ ranh giới đó giúp bạn biết mình đang chờ ai và có thể tác động vào đâu.

Diện này chia thành nhiều bậc

Các bậc được xếp theo trình độ và tính chất công việc, từ nhóm dành cho người có năng lực nổi bật hoặc nhà nghiên cứu, tới nhóm cho người có bằng cấp cao, rồi tới nhóm cho lao động có tay nghề và lao động phổ thông. Bậc càng cao thì thường càng ít phụ thuộc vào chủ lao động, và ở một vài trường hợp người nộp có thể tự đứng đơn cho chính mình.

Số lượng mỗi bậc được cấp hằng năm là có giới hạn, nên vẫn phải xếp hàng theo ngày ưu tiên như diện gia đình.

Ba bước thường gặp

1. Chứng nhận lao động. Với phần lớn hồ sơ, chủ lao động phải chứng minh không tuyển được người tại chỗ cho vị trí đó theo quy trình quy định. Bước này do chủ lao động làm và thường là bước dài nhất.
2. Đơn bảo lãnh của chủ lao động. Chứng minh vị trí là thật, chủ lao động có khả năng trả lương, và bạn đáp ứng yêu cầu của vị trí.
3. Xin thị thực hoặc chuyển tình trạng sau khi tới lượt theo ngày ưu tiên.

Phần việc của bạn

• Chứng minh trình độ. Bằng cấp, bảng điểm, và thường cần thẩm định bằng nước ngoài sang hệ Mỹ. Hãy hỏi xem bên nào được chấp nhận trước khi làm.
• Chứng minh kinh nghiệm. Thư xác nhận của các nơi đã làm, ghi rõ thời gian, chức danh và mô tả công việc. Xin những thư này từ sớm, vì công ty cũ có thể giải thể hoặc người ký có thể không còn ở đó.
• Giữ hồ sơ nhất quán. Thông tin trong đơn phải khớp với hồ sơ xin việc và với lời khai của chủ lao động.

Đổi việc khi hồ sơ đang chờ

Đây là câu hỏi lớn nhất của diện này. Hồ sơ gắn với vị trí và với chủ lao động, nên đổi việc có thể làm mất công sức đã bỏ ra, tuỳ vào hồ sơ đang ở bước nào và công việc mới có tương đương hay không. Đừng nghỉ việc trước khi hỏi luật sư di trú, vì thứ tự các bước ở đây quyết định rất nhiều.

Nếu chưa có chủ lao động

Với người đang ở Việt Nam, khó khăn lớn nhất là tìm được nơi sẵn sàng đứng ra làm thủ tục. Những thứ giúp được: hồ sơ nghề nghiệp mạnh và có thể kiểm chứng, kinh nghiệm ở lĩnh vực đang thiếu người, và quan hệ trong ngành. Với người có thành tích nổi bật thật sự, hãy hỏi luật sư về các nhóm cho phép tự đứng đơn.

Câu hỏi thường gặp

Chủ lao động phải làm gì và vì sao điều đó quan trọng

Ở phần lớn các bậc của diện việc làm, người nộp hồ sơ không tự đứng đơn — chủ lao động tại Mỹ mới là bên khởi xướng. Điều này đổi hẳn thế của bạn trong cả quá trình.

Chủ lao động thường phải chứng minh rằng họ đã tìm người tại chỗ mà không tuyển được, rằng công việc có thật, mức lương đạt chuẩn của vùng, và doanh nghiệp đủ khả năng trả lương. Toàn bộ phần này nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn, nhưng nó quyết định hồ sơ đi hay dừng.

Hệ quả thực tế: khi cân nhắc một lời mời làm việc dẫn tới thẻ xanh, phần đáng hỏi không chỉ là lương mà là doanh nghiệp đó đã bảo lãnh bao nhiêu người và kết quả ra sao. Một công ty chưa từng làm sẽ vừa học vừa làm trên hồ sơ của bạn.

Chuẩn bị hồ sơ năng lực từ bây giờ

Dù đi bậc nào, thứ được xét vẫn là bằng chứng về năng lực nghề nghiệp. Bốn thứ nên gom dần thay vì dựng lại lúc cần.

Xác nhận kinh nghiệm từ từng nơi đã làm, ghi rõ chức danh, thời gian, mô tả công việc và ký bởi người có thẩm quyền. Xin lúc còn quan hệ tốt dễ hơn nhiều so với xin sau mười năm.

Bằng cấp và bảng điểm bản gốc, kèm bản dịch. Một số trường hợp cần đơn vị kiểm định quy đổi bằng Việt Nam sang hệ Mỹ.

Chứng chỉ nghề, giấy phép hành nghề nếu nghề của bạn có yêu cầu riêng tại Mỹ.

Dấu vết thành tựu — dự án đã làm, sản phẩm, bài báo, giải thưởng, thư giới thiệu. Nhóm này quyết định ở các bậc cao.

Khoảng cách giữa được duyệt và được đi

Một điểm hay gây hụt hẫng: hồ sơ được chấp thuận không có nghĩa là đi được ngay. Với nhiều bậc và nhiều nước, còn phải chờ đến lượt theo bảng thứ tự ưu tiên do phía Mỹ công bố hằng tháng.

Trong thời gian chờ đó, mọi thứ có thể đổi: bạn có thể mất việc, công ty có thể giải thể, con có thể quá tuổi được đi kèm. Vì vậy phần lập kế hoạch cho giai đoạn chờ quan trọng ngang phần chuẩn bị hồ sơ, và nó là phần gần như không bản chào nào nhắc tới.