Làm hồ sơ đi Mỹ thường là giao dịch lớn nhất của một gia đình sau việc mua nhà. Nhưng không phải ai thu tiền làm hồ sơ cũng có tư cách đại diện cho bạn trước cơ quan Mỹ, và khoảng cách giữa hai điều đó là nơi phần lớn thiệt hại xảy ra.
Sáu dấu hiệu nên rút lui
- Cam kết chắc chắn đậu. Không ai cam kết được kết quả, vì quyết định thuộc về cơ quan xét duyệt. Câu này là dấu hiệu rõ nhất.
- Bảo bạn khai khác sự thật cho hợp một diện nào đó, hoặc tạo giấy tờ cho đủ bộ. Đây không phải mẹo, đây là việc để lại hậu quả lâu dài.
- Đưa giấy trắng cho bạn ký. Không bao giờ ký vào tờ khai còn để trống, kể cả khi được hứa sẽ điền giúp.
- Không cho bạn giữ bản sao hồ sơ đã nộp. Hồ sơ là của bạn, và bạn cần nó khi có việc.
- Thu trọn gói tiền mặt, không hợp đồng, không hoá đơn. Không có chứng từ thì không có gì để nói khi xảy ra chuyện.
- Tránh né câu hỏi về tư cách hành nghề. Người đại diện cho bạn trước cơ quan di trú Mỹ phải là luật sư có tư cách hành nghề hoặc tổ chức được công nhận. Hãy hỏi thẳng và kiểm tra lại.
Những gì nên có trong hợp đồng
- Liệt kê rõ từng việc bên cung cấp dịch vụ làm, và việc nào bạn tự làm.
- Tổng phí và lịch thanh toán, tách riêng phí dịch vụ với lệ phí nhà nước. Hai khoản này rất khác nhau và không nên gộp thành một con số.
- Điều gì xảy ra nếu hồ sơ bị từ chối, hoặc nếu bạn đổi ý giữa chừng.
- Ai giữ bản gốc giấy tờ và trả lại khi nào.
- Cách liên lạc và cam kết thông báo mỗi khi có văn bản từ cơ quan xét duyệt.
Tự làm được không
Với hồ sơ đơn giản và hoàn cảnh rõ ràng, nhiều gia đình tự làm được, vì mẫu đơn và hướng dẫn đều công khai trên trang chính thức. Nên cân nhắc thuê người khi hồ sơ có tình tiết phức tạp: từng bị từ chối, có án tích, giấy tờ hộ tịch sai lệch, quan hệ khó chứng minh, hoặc con sắp quá tuổi. Trả tiền cho một buổi tư vấn để biết mình đang ở đâu là khoản chi đáng giá nhất, kể cả khi sau đó bạn tự làm.
Trước khi ký
Hãy hỏi thẳng ba câu: ai là người trực tiếp phụ trách hồ sơ của tôi, người đó có tư cách hành nghề gì, và tôi nhận được bản sao những gì. Một nơi làm ăn đàng hoàng trả lời ba câu này không chút khó chịu.
Câu hỏi thường gặp
Phân biệt ba loại người bạn có thể gặp
Trong ngành này có ba vai khác nhau và họ không thay thế được cho nhau, nhưng người mới thường gọi chung là "công ty tư vấn".
Luật sư di trú. Người có tư cách hành nghề luật tại Mỹ, được đại diện cho bạn làm việc với cơ quan di trú. Tư cách này tra được trên danh bạ của đoàn luật sư bang nơi họ đăng ký.
Đại diện được công nhận. Một số tổ chức phi lợi nhuận có người được cấp phép đại diện cho người nộp hồ sơ, thường phục vụ cộng đồng với chi phí thấp.
Đơn vị dịch vụ hỗ trợ. Làm phần chuẩn bị: dịch thuật, sắp hồ sơ, điền biểu mẫu, hướng dẫn. Nhóm này không đại diện pháp lý cho bạn trước cơ quan di trú, và điều đó cần được nói rõ trong hợp đồng.
Biết mình đang làm việc với vai nào quyết định kỳ vọng đặt đúng chỗ. Một đơn vị dịch vụ làm tốt phần chuẩn bị vẫn không thay được luật sư khi hồ sơ gặp vấn đề pháp lý thật.
Bốn câu hỏi trong buổi gặp đầu
"Ba lý do hồ sơ diện này hay bị yêu cầu bổ sung nhất là gì?" Câu trả lời cụ thể cho thấy họ đã làm nhiều hồ sơ thật, không phải đọc lại tài liệu.
"Ai trực tiếp làm hồ sơ của tôi và người đó đã làm bao nhiêu ca tương tự?" Người tiếp thị và người làm hồ sơ thường không phải một người.
"Nếu bị từ chối thì các khoản đã nộp xử lý ra sao?" Câu này buộc họ nói về kịch bản xấu. Người né tránh là một dữ kiện.
"Tôi có được đọc toàn bộ hồ sơ trước khi ký không?" Bạn ký và bạn chịu trách nhiệm về nội dung khai. Không được đọc là điều không chấp nhận được.
Trách nhiệm không chuyển giao được
Đây là điểm quan trọng nhất và hay bị hiểu ngược. Dù ai soạn hồ sơ, người ký là người chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung.
Nếu một thông tin sai lọt vào hồ sơ và bị phát hiện, lập luận "bên dịch vụ điền chứ tôi không biết" hầu như không có giá trị, vì chính bạn đã ký xác nhận. Hệ quả của việc khai không trung thực trong hồ sơ di trú Mỹ kéo dài nhiều năm và ảnh hưởng tới mọi lần xin sau.
Vì vậy đọc kỹ trước khi ký không phải là thiếu tin tưởng — đó là việc duy nhất không ai làm thay được.
Làm sao kiểm tra một luật sư di trú có tư cách hành nghề?
Hỏi họ đăng ký hành nghề tại bang nào rồi kiểm tra với cơ quan quản lý luật sư của bang đó. Với tổ chức phi lợi nhuận, hãy hỏi họ có được công nhận đại diện về di trú hay không.
Phí dịch vụ bao nhiêu là hợp lý?
Không có mức chung, nhưng hợp đồng phải tách rõ phí dịch vụ với lệ phí nhà nước và ghi rõ từng việc được làm. Hãy so vài nơi trước khi ký.
Công ty hứa hoàn tiền nếu rớt thì có tin được không?
Hãy đọc kỹ điều kiện hoàn tiền trong hợp đồng, vì phần lớn cam kết kiểu này kèm nhiều ngoại lệ. Quan trọng hơn, lời hứa về kết quả bản thân nó đã là dấu hiệu cần cảnh giác.
Đang làm dở mà muốn đổi nơi khác thì sao?
Bạn có quyền đổi. Hãy lấy lại toàn bộ giấy tờ gốc và bản sao hồ sơ đã nộp, đồng thời thông báo cho cơ quan xử lý về việc thay đổi người đại diện theo đúng thủ tục.
