Tiền ăn là khoản dễ điều chỉnh nhất trong ngân sách một gia đình, và cũng là khoản người mới sang hay để trôi nhất. Lý do đơn giản: mọi thứ đều lạ, nên mua ở đâu cũng thấy hợp lý, cho tới khi nhìn lại tổng cuối tháng.
Bốn loại nơi mua, mỗi nơi một việc
| Nơi | Mua gì ở đó |
|---|---|
| Siêu thị lớn thông thường | Hàng khô, sữa, đồ đông lạnh, hàng nhãn riêng của siêu thị |
| Chuỗi giá rẻ | Đồ cơ bản dùng hằng tuần, chủng loại ít nhưng giá tốt |
| Chợ châu Á hoặc chợ Việt | Rau gia vị, nước mắm, gạo, bún phở, cá tươi, đồ khô |
| Chợ nông sản địa phương | Rau củ theo mùa, thường tươi hơn và đôi khi rẻ hơn vào cuối buổi |
Vài quy tắc tiết kiệm mà không khổ
- Hàng nhãn riêng của siêu thị thường rẻ hơn đáng kể với chất lượng tương đương cho đồ cơ bản.
- Mua rau theo mùa. Cùng một loại rau chênh giá rất nhiều giữa các tháng.
- Nấu nhiều một lần rồi trữ đông. Tiết kiệm cả tiền lẫn thời gian, và giảm hẳn số lần ăn ngoài vì mệt.
- Đi chợ có danh sách. Nghe cũ nhưng đây là cách giảm chi tiêu nhanh nhất, nhất là ở siêu thị lớn.
- Thẻ tích điểm của siêu thị miễn phí và thường là điều kiện để được giá khuyến mãi.
Giữ bữa cơm Việt
Ở vùng có cộng đồng người Việt, gần như không thiếu thứ gì. Ở vùng không có, vẫn xoay được: nhiều loại rau gia vị trồng được trong chậu ngoài ban công vào mùa ấm, đồ khô đặt mua từ xa được, và nhiều siêu thị lớn nay có quầy hàng châu Á. Đừng bỏ bữa cơm quen thuộc trong năm đầu, vì đó là một trong những thứ giữ tinh thần cả nhà ổn định nhất.
Vài điều khác với ở nhà
Nhãn hạn sử dụng ở Mỹ có nhiều cách ghi, và không phải cách nào cũng nghĩa là bỏ đi sau ngày đó. Thịt cá bán theo khay lớn, nên chia nhỏ và cấp đông ngay khi về là thói quen tốt. Ngoài ra, việc mang thực phẩm từ Việt Nam sang có quy định riêng của hải quan, hãy tra danh mục được phép trước chuyến bay thay vì đoán.
Câu hỏi thường gặp
Đọc nhãn và hạn dùng: ba điều khác với ở nhà
Có nhiều loại ngày ghi trên bao bì và chúng không giống nhau. Có loại chỉ ngày ngon nhất, có loại chỉ ngày nên bán, có loại chỉ hạn dùng thật. Hiểu sai dẫn tới bỏ đi thức ăn còn dùng được, hoặc giữ lại thứ đã quá hạn.
Bảng thành phần dinh dưỡng có trên hầu hết sản phẩm và nó rất hữu ích, đặc biệt với người có bệnh nền cần kiêng muối hoặc đường. Đây là thứ đáng học đọc trong tháng đầu.
Đơn vị đo khác. Cân theo pound, thể tích theo gallon, nhiệt độ theo độ F. Một thời gian đầu nên để sẵn bảng quy đổi trong điện thoại, nhất là khi nấu theo công thức Việt Nam.
Nguyên liệu Việt: thứ tìm được và thứ nên mang
Ở vùng có cộng đồng người Việt đông, gần như tìm được mọi thứ. Ở vùng ít người Việt thì khác, và nên biết trước.
Dễ tìm ở đâu cũng có: gạo, nước mắm, mì gói, gia vị khô, bún khô, bánh tráng. Các siêu thị châu Á lớn đều có, và nhiều siêu thị Mỹ cũng có quầy đồ châu Á.
Khó hơn: rau thơm Việt, rau muống, các loại lá đặc trưng. Nhiều gia đình Việt giải quyết bằng cách trồng trong chậu ở ban công hoặc sân sau — đây là thói quen rất phổ biến và cũng là cách giữ hương vị quen thuộc.
Đừng mang từ Việt Nam: thịt, giò chả, trứng, trái cây tươi, hạt giống, cây con. Đây là nhóm bị cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt vì lý do kiểm dịch, và bị phát hiện thì vừa mất đồ vừa bị phạt.
Ăn uống và sức khoẻ trong năm đầu
Một quan sát thực tế: nhiều người Việt tăng cân đáng kể trong năm đầu ở Mỹ, và nguyên nhân không chỉ là ăn nhiều.
Ba nguyên nhân thường gặp. Khẩu phần lớn hơn hẳn — một suất ăn ngoài thường bằng hai suất ở Việt Nam. Ít vận động vì đi đâu cũng bằng xe, không còn đi bộ và đi xe máy như ở nhà. Đồ chế biến sẵn rẻ và tiện hơn nấu, nhất là trong giai đoạn bận rộn tìm việc.
Cách giữ nhịp: duy trì nấu ăn ở nhà như một thói quen chứ không chỉ để tiết kiệm, chia khẩu phần khi ăn ngoài, và chủ động sắp xếp vận động vào lịch tuần vì nó không còn tự nhiên xảy ra như ở Việt Nam.
Tiền ăn một gia đình ở Mỹ khoảng bao nhiêu mỗi tháng?
Chênh lệch rất lớn theo vùng và thói quen ăn uống. Cách ước lượng đáng tin là theo dõi chi tiêu thật trong hai tháng đầu rồi lấy đó làm mốc, thay vì dùng con số trung bình cả nước.
Không có chợ Việt gần nhà thì mua đồ Việt ở đâu?
Quầy hàng châu Á trong siêu thị lớn, cửa hàng trực tuyến giao đồ khô, và chợ châu Á của các cộng đồng khác cũng có phần lớn nguyên liệu cần dùng.
Có mang được đồ ăn từ Việt Nam sang Mỹ không?
Một số loại được, một số bị cấm, nhất là thịt và thực vật tươi. Hãy tra danh mục của cơ quan hải quan Mỹ trước chuyến bay và khai báo đầy đủ những gì mang theo.
Ăn ngoài ở Mỹ có đắt hơn nấu ở nhà nhiều không?
Thường đắt hơn đáng kể, nhất là khi tính cả khoản tiền thưởng cho người phục vụ và thuế. Nấu ở nhà phần lớn các bữa là cách giữ ngân sách ăn uống ổn định nhất.
