Đi phỏng vấn cùng người lớn tuổi và trẻ nhỏ: chuẩn bị riêng cho từng người

Một buổi phỏng vấn cho cả nhà không phải là một buổi phỏng vấn nhân lên nhiều lần. Ông bà mệt, trẻ con đói, thời gian chờ dài hơn mọi dự tính, và người mệt nhất thường là người trả lời kém nhất.

Chuẩn bị chung cho cả nhà

• Mỗi người một bìa hồ sơ riêng, dán nhãn tên bên ngoài. Đừng gộp tất cả vào một tập.
• Kiểm tra hộ chiếu của từng người còn hạn đủ dài.
• Đến sớm nhưng đừng quá sớm, và biết trước là sẽ phải chờ nhiều giờ.
• Kiểm tra quy định về vật dụng được mang vào trước khi đi, vì quy định thường rất chặt.

Với người lớn tuổi

1. Hỏi trước về thông dịch. Mỗi nơi phỏng vấn có cách bố trí riêng, hãy nắm rõ thay vì tự sắp xếp người đi kèm.
2. Hỏi về hỗ trợ tiếp cận nếu ông bà đi lại khó, cần xe lăn hoặc cần ngồi chờ.
3. Mang thuốc đang dùng đủ cho cả ngày, kèm đơn thuốc.
4. Ôn trước những thông tin cơ bản: tên con cháu, năm sinh, nơi ở. Không cần học thuộc kịch bản, chỉ cần không bối rối vì câu hỏi đơn giản.
5. Nếu sức khoẻ không cho phép đi, hãy liên hệ nơi phỏng vấn trước để hỏi về thủ tục, đừng tự vắng mặt.

Với trẻ nhỏ

Trẻ trong hồ sơ thường phải có mặt, nhưng câu hỏi dành cho chúng rất ít hoặc không có, tuỳ độ tuổi. Việc cần chuẩn bị chủ yếu là thực tế:

• Mang nước và đồ ăn nhẹ trong phạm vi được phép, hỏi trước quy định.
• Chuẩn bị thứ gì đó cho trẻ ngồi yên trong nhiều giờ.
• Nói trước với con rằng hôm đó sẽ phải chờ lâu và phải giữ trật tự, để chuyện đó không thành bất ngờ.
• Với trẻ lớn có thể được hỏi, hãy dặn trả lời thật và ngắn, không cần trả lời thay.

Phân vai trong nhà

Nên có một người giữ toàn bộ giấy tờ và một người lo cho ông bà cùng trẻ nhỏ. Người giữ giấy tờ nên là người nắm rõ hồ sơ nhất. Đừng để người phải trả lời phỏng vấn cũng là người đang bế con, vì khi đó rất khó tập trung.

Sau buổi phỏng vấn

Đọc kỹ giấy nhận được ngay tại chỗ, vì nó ghi rõ tình trạng hồ sơ và bước tiếp theo. Nếu có yêu cầu bổ sung, hãy xác định ngay ai trong nhà cần nộp gì, vì yêu cầu có thể chỉ áp dụng cho một người chứ không phải cả hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Khi ông bà không nhớ chi tiết trong hồ sơ

Tình huống rất hay gặp với gia đình Việt nhiều thế hệ: người lớn tuổi được đưa vào hồ sơ nhưng không nắm chi tiết, vì con cháu làm hết.

Điều cần hiểu: không nhớ không phải là gian dối, và người phỏng vấn phân biệt được hai thứ đó. Cái họ chú ý là câu trả lời chắc chắn mà sai, hoặc câu trả lời có vẻ đã được dặn thuộc lòng.

Cách chuẩn bị đúng là ngồi cùng ông bà kể lại câu chuyện thật theo mốc thời gian — sinh ở đâu, làm gì, con cái ra sao, ai bảo lãnh — thay vì bắt học thuộc các con số. Người kể được câu chuyện của chính mình sẽ trả lời tự nhiên, còn người học thuộc sẽ lúng túng ngay câu hỏi lệch khỏi kịch bản.

Nếu ông bà lãng tai hoặc trí nhớ đã kém, nên nói rõ điều đó ngay từ đầu buổi. Đây là thông tin hữu ích cho người phỏng vấn chứ không phải điều cần giấu.

Sức khoẻ của người lớn tuổi trong ngày phỏng vấn

Buổi phỏng vấn thường bắt đầu sớm, phải xếp hàng ngoài trời, và có thể chờ nhiều giờ. Với người trên bảy mươi hoặc có bệnh nền, đây là một ngày mệt thật sự.

Bốn việc nên chuẩn bị. Thuốc đang dùng mang theo đủ liều trong ngày, để trong túi dễ lấy. Nước và đồ ăn nhẹ cho quãng chờ. Đến sớm nhưng không quá sớm để tránh đứng chờ ngoài trời quá lâu. Và hỏi trước về lối ưu tiên — nhiều nơi có hỗ trợ cho người cao tuổi, người khuyết tật hoặc phụ nữ mang thai, nhưng phải hỏi mới biết.

Nếu sức khoẻ thực sự không cho phép có mặt, có cơ chế xin hoãn hoặc xin miễn tuỳ trường hợp. Điều không nên làm là đưa người bệnh nặng tới rồi xảy ra sự cố tại chỗ.

Trẻ nhỏ: chuẩn bị cho một ngày dài

Trẻ dưới một độ tuổi nhất định thường không bị hỏi, nhưng vẫn phải có mặt. Vấn đề không phải là câu hỏi mà là ngày dài và không gian lạ.

Mang đủ bỉm, sữa, đồ ăn quen, một món đồ chơi yên tĩnh, và áo khoác mỏng vì phòng chờ thường bật điều hoà lạnh. Nếu có thể, sắp xếp để một người lớn phụ trách riêng việc trông trẻ, tách khỏi người phải trả lời phỏng vấn.

Trẻ quấy khóc không ảnh hưởng tới kết quả — đây là điều nhiều cha mẹ lo thừa. Người làm việc ở đó gặp chuyện này mỗi ngày.

Phân vai trước khi đi

Với hồ sơ đông người, nên thống nhất trước ai làm gì: ai giữ toàn bộ giấy tờ, ai trông trẻ, ai đi cùng ông bà, ai là người trả lời chính nếu được hỏi chung.

Giấy tờ nên do một người duy nhất giữ trong một cặp hồ sơ có chia mục rõ ràng. Chia giấy tờ cho nhiều người cầm là cách nhanh nhất để thiếu một tờ đúng lúc cần.