Phần lớn nỗi sợ trước buổi phỏng vấn đến từ việc không biết chuyện gì sẽ xảy ra. Biết trước trình tự làm giảm phân nửa căng thẳng, và căng thẳng chính là thứ làm người ta trả lời vụng về, chứ không phải câu hỏi khó.
Trước ngày phỏng vấn
- Đọc kỹ thư mời và danh sách giấy tờ kèm theo. Danh sách này là chuẩn, không phải lời mách của người quen.
- Sắp giấy tờ theo thứ tự trong danh sách, mỗi loại một bìa, kèm bản dịch nếu được yêu cầu.
- Mang bản gốc và một bộ bản sao. Có giấy họ chỉ xem bản gốc rồi trả lại, có giấy họ giữ bản sao.
- Kiểm tra quy định về vật dụng không được mang vào, thường rất chặt với thiết bị điện tử và túi lớn.
Trong ngày
- Xếp hàng và kiểm tra an ninh. Nên đến sớm hơn giờ hẹn, nhưng đến quá sớm cũng phải đứng chờ bên ngoài.
- Nộp hồ sơ và lấy dấu vân tay tại quầy tiếp nhận.
- Chờ gọi phỏng vấn. Thời gian chờ có thể dài, hãy chuẩn bị tinh thần cho việc đó.
- Phỏng vấn. Thường diễn ra qua ô kính, đứng, và ngắn hơn nhiều người tưởng.
- Nhận thông báo kết quả ngay tại chỗ ở dạng chấp thuận, từ chối, hoặc yêu cầu bổ sung giấy tờ.
Cách trả lời
Ba nguyên tắc, và cả ba đều đơn giản hơn mọi mẹo bạn nghe được:
- Nói thật. Viên chức phỏng vấn đã đọc hồ sơ, và mâu thuẫn giữa lời nói với giấy tờ là thứ dễ thấy nhất.
- Trả lời đúng câu được hỏi. Kể dài dòng mở ra những câu hỏi mới không cần thiết.
- Không biết thì nói không nhớ rõ. Đoán bừa một ngày tháng rồi sai còn tệ hơn nhiều.
Nếu không nghe rõ, xin nhắc lại. Nếu cần thông dịch, hãy hỏi trước về quy định của nơi phỏng vấn vì mỗi nơi một cách bố trí.
Sau khi phỏng vấn
Nếu được chấp thuận, hộ chiếu thường được giữ lại để dán thị thực và trả sau theo cách đã đăng ký. Nếu bị yêu cầu bổ sung, hãy đọc kỹ tờ giấy nhận được: nó ghi rõ thiếu gì và nộp bằng đường nào. Đừng nộp thêm những thứ không được hỏi, việc đó không giúp nhanh hơn.
Quy trình, danh sách giấy tờ và cách nhận kết quả có thể khác nhau theo từng nơi phỏng vấn và thay đổi theo thời gian. Hãy theo hướng dẫn chính thức kèm thư mời của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Vấn đề ngôn ngữ và quyền có phiên dịch
Nhiều người lo lắng nhất ở khoản tiếng Anh. Điều cần biết: với phần lớn diện định cư, bạn không bị đánh giá về trình độ tiếng Anh trong buổi phỏng vấn.
Lãnh sự quán tại Việt Nam có nhân viên nói tiếng Việt, và bạn hoàn toàn có thể trả lời bằng tiếng Việt. Việc yêu cầu được trả lời bằng tiếng Việt không phải điểm trừ và cũng không phải điều gì bất thường.
Sai lầm thật sự là cố trả lời bằng tiếng Anh khi chưa đủ vốn từ. Một câu hiểu sai vì rào cản ngôn ngữ có thể đi vào biên bản thành một mâu thuẫn, và mâu thuẫn đó ở lại trong hồ sơ. Thà nói "tôi xin trả lời bằng tiếng Việt" ngay từ đầu còn hơn trả lời nhầm rồi phải đính chính.
Nếu nghe câu hỏi không rõ, hãy đề nghị nhắc lại. Đây là quyền bình thường và người phỏng vấn quen với việc đó.
Ba kiểu câu hỏi và cách trả lời từng kiểu
Câu kiểm thông tin. Tên, ngày sinh, địa chỉ, quan hệ với người bảo lãnh. Trả lời ngắn, đúng như trong hồ sơ. Không cần giải thích thêm.
Câu kiểm sự hiểu biết về hồ sơ của chính mình. Người bảo lãnh làm nghề gì, sống ở bang nào, bạn sẽ ở đâu khi sang. Đây là chỗ lộ ra ai thực sự nắm hồ sơ của mình và ai chỉ ký theo người khác. Nên đọc lại toàn bộ hồ sơ trước ngày đi.
Câu mở về dự định. Sang rồi định làm gì, con học ở đâu. Không có đáp án đúng sai, nhưng câu trả lời cần thật và nhất quán với những gì đã khai.
Nguyên tắc chung cho cả ba: trả lời đúng phạm vi câu hỏi rồi dừng. Mỗi thông tin thừa là một nhánh mới có thể bị hỏi tiếp.
Khi không nhớ chính xác một chi tiết
Câu trả lời đúng là nói thẳng rằng mình không nhớ chính xác và có thể kiểm lại, chứ không đoán.
Một con số đoán sai lệch với hồ sơ giấy gây hại nhiều hơn hẳn so với việc thừa nhận không nhớ. Người phỏng vấn biết rõ rằng không ai nhớ hết mọi ngày tháng trong một bộ hồ sơ dày, nhưng họ sẽ chú ý tới một câu trả lời chắc chắn mà sai.
Nếu ra khỏi phòng mới nhận ra đã trả lời nhầm một chi tiết, cách xử lý đúng là chủ động gửi văn bản đính chính qua kênh liên hệ chính thức. Đính chính chủ động được ghi nhận là sự cẩn trọng; để bị phát hiện sau lại là chuyện khác hẳn.
Phỏng vấn định cư kéo dài bao lâu?
Thường ngắn, chỉ vài phút tới vài chục phút, nhưng thời gian chờ trong ngày có thể rất dài. Hãy thu xếp cả buổi cho chắc.
Có được mang người đi cùng không?
Tuỳ quy định của nơi phỏng vấn và tuỳ hồ sơ. Người trong cùng hồ sơ thường phải có mặt, còn người ngoài thì thường không được vào. Hãy đọc hướng dẫn kèm thư mời.
Trả lời sai một câu thì có bị rớt không?
Nhớ nhầm một chi tiết không đồng nghĩa với bị từ chối. Điều gây hại là mâu thuẫn có hệ thống giữa lời khai và hồ sơ, hoặc khai không trung thực.
Bị giữ hộ chiếu sau phỏng vấn nghĩa là gì?
Thường là dấu hiệu hồ sơ đang được xử lý để dán thị thực, nhưng cũng có trường hợp chờ xét thêm. Tờ giấy bạn nhận được tại chỗ sẽ nói rõ tình trạng và cách theo dõi.
