Hồ sơ nộp cho cả nhà, nhưng tới ngày đi thì hoàn cảnh đã khác: một người đổi ý, một người vướng công việc chưa dứt, một người không còn đủ điều kiện. Đây là tình huống có lối ra, nếu xử lý đúng thứ tự và thông báo đúng lúc.
Nguyên tắc chung
Hai điều cần phân biệt rõ:
- Người chính trong hồ sơ là người mà cả hồ sơ dựa vào. Người này không đi thì cả hồ sơ thường không đi được.
- Người phụ thuộc đi theo người chính. Một người phụ thuộc không đi thường không làm ảnh hưởng những người còn lại.
Vì vậy câu hỏi đầu tiên luôn là: người không đi được thuộc nhóm nào.
Bốn tình huống thường gặp
Người phụ thuộc chưa muốn đi ngay
Tuỳ diện hồ sơ, có thể có cách để người đó đi sau trong một khoảng thời gian nhất định, hoặc phải làm thủ tục khác. Điều quan trọng là đừng để mặc, hãy hỏi trước ngày phỏng vấn, vì có những lựa chọn chỉ còn hiệu lực trước một mốc nhất định.
Con không muốn sang
Rất phổ biến với con đã lớn, đang học hoặc đã có công việc ở Việt Nam. Cần cân nhắc kỹ vì tư cách của con trong hồ sơ có thể thay đổi theo tuổi và theo tình trạng hôn nhân, và bỏ lỡ lần này có thể nghĩa là phải đi bằng một diện khác với thời gian chờ dài hơn nhiều.
Vợ chồng ly hôn trong lúc hồ sơ đang chờ
Đây là thay đổi lớn, ảnh hưởng trực tiếp tới hồ sơ ở nhiều diện. Phải thông báo, và phải hỏi luật sư về việc phần còn lại của hồ sơ đi tiếp thế nào.
Một người trong hồ sơ qua đời
Phải thông báo cho cơ quan đang xử lý kèm giấy tờ. Hậu quả khác nhau tuỳ người đó là người bảo lãnh, người chính hay người phụ thuộc, và có những cơ chế cho phép hồ sơ tiếp tục trong một số điều kiện.
Ba việc phải làm dù tình huống nào
- Thông báo cho cơ quan đang xử lý, đừng im lặng chờ tới buổi phỏng vấn rồi nói.
- Đừng tự ý bỏ tên ai khỏi giấy tờ hay khai thiếu. Thay đổi nhân sự phải làm bằng thủ tục, không bằng cách im lặng.
- Hỏi luật sư trước khi hành động, vì nhiều lựa chọn chỉ tồn tại trước một thời điểm nhất định.
Đi trước rồi lo sau
Nhiều gia đình chọn cách người đủ điều kiện đi trước để giữ hồ sơ, rồi tính tiếp cho người ở lại. Đây là hướng hợp lý trong nhiều trường hợp, nhưng nó có hệ quả riêng: người đã sang phải giữ tình trạng cư trú, và việc bảo lãnh người ở lại sau đó lại là một hồ sơ mới với thời gian chờ riêng. Hãy hỏi cho rõ cái giá của mỗi hướng trước khi chọn, thay vì quyết theo cảm tính vào phút chót.
Câu hỏi thường gặp
Bốn lý do thường gặp và hướng xử lý khác nhau
Sức khoẻ không cho phép đi lúc này. Thường xử lý được bằng cách xin hoãn phần của người đó, hoặc để họ đi sau khi ổn định sức khoẻ. Cần giấy tờ y tế chứng minh.
Không qua được một khâu trong hồ sơ. Ví dụ vướng lý lịch tư pháp hoặc kết quả khám. Đây là tình huống cần biết rõ vướng ở đâu trước khi quyết định, vì có vướng mắc khắc phục được và có vướng mắc thì không.
Quá tuổi được đi kèm. Con đã vượt ngưỡng tuổi trong thời gian chờ. Có cơ chế bảo lưu tuổi trong một số trường hợp — phải kiểm cụ thể chứ đừng mặc định là mất.
Tự nguyện không đi. Người đó chọn ở lại vì công việc, vì cha mẹ già, hoặc vì không muốn. Đây là quyết định cá nhân nhưng cần được khai báo đúng cách chứ không im lặng bỏ trống.
Người ở lại có mất cơ hội vĩnh viễn không
Câu hỏi day dứt nhất của các gia đình ở tình huống này, và câu trả lời tuỳ vào tư cách của người đó trong hồ sơ.
Nếu là người phụ thuộc đi kèm, tư cách đó thường gắn với thời điểm cả nhà đi. Không đi cùng có thể mất tư cách đi kèm, nhưng không có nghĩa là mất cơ hội sang Mỹ — người đã sang có thể bảo lãnh lại sau khi có tư cách phù hợp, dù đường đó dài hơn.
Với con cái, cần kiểm kỹ ngưỡng tuổi và cơ chế bảo lưu. Một năm chênh lệch có thể đổi hẳn con đường của đứa trẻ đó.
Vì vậy trước khi chấp nhận để ai đó ở lại, việc nên làm là hỏi rõ đường quay lại của người đó dài bao nhiêu — thông tin này thường đủ để cả nhà cân nhắc lại thời điểm đi.
Khi cả nhà quyết định đi trước
Nếu đã cân nhắc và chọn đi trước, có bốn việc nên sắp xếp trước ngày bay.
Giấy uỷ quyền cho người ở lại xử lý các việc tại Việt Nam: nhà đất, tài khoản, giấy tờ. Làm ở Việt Nam trước khi đi rẻ và nhanh hơn nhiều so với làm qua cơ quan đại diện sau này.
Kênh liên lạc và tài chính cho người ở lại, đặc biệt nếu đó là cha mẹ già cần chu cấp.
Bản sao toàn bộ hồ sơ để lại cho người ở lại, vì hồ sơ của họ về sau sẽ cần đối chiếu với hồ sơ gốc.
Kế hoạch bảo lãnh sau với mốc thời gian ước lượng, để người ở lại biết mình đang chờ điều gì thay vì chờ một thứ mơ hồ.
Một người không đi có làm hỏng hồ sơ của cả nhà không?
Thường không, nếu người đó là người phụ thuộc. Nếu là người chính hoặc người bảo lãnh thì ảnh hưởng lớn, hãy hỏi luật sư ngay.
Người phụ thuộc đi sau được không?
Tuỳ diện hồ sơ và tuỳ mốc thời gian. Hãy hỏi trước ngày phỏng vấn vì một số lựa chọn chỉ còn hiệu lực trước thời điểm nhất định.
Con đã lớn không muốn đi thì có mất suất không?
Có rủi ro, vì tư cách trong hồ sơ thay đổi theo tuổi và tình trạng hôn nhân. Hãy hỏi luật sư về hệ quả trước khi quyết định để con ở lại.
Phải thông báo thay đổi nhân sự trong bao lâu?
Càng sớm càng tốt và theo thủ tục của cơ quan đang xử lý. Đừng để tới buổi phỏng vấn mới nói, vì khi đó các lựa chọn đã hẹp lại.
