Hai điều làm người mới sang ngạc nhiên nhất khi mua sắm ở Mỹ: gần như mọi thứ đều trả lại được, và giá trên kệ chưa phải giá bạn trả.
Đổi trả: quyền của người mua rất rộng
Phần lớn cửa hàng cho trả hàng trong một khoảng thời gian nhất định, nhiều nơi không cần lý do, miễn còn hoá đơn và hàng còn nguyên. Điều này thay đổi hẳn cách mua: bạn có thể mua về thử rồi trả nếu không hợp. Vài lưu ý:
- Giữ hoá đơn. Nhiều nơi nay gửi hoá đơn qua email, hãy chọn cách đó cho khỏi mất.
- Thời hạn khác nhau theo cửa hàng và theo loại hàng. Đồ điện tử thường có thời hạn ngắn hơn.
- Hàng giảm giá sâu đôi khi ghi rõ không trả lại được, hãy đọc trước khi mua.
- Đừng lạm dụng. Trả hàng đã dùng nhiều là chuyện khác với trả hàng không hợp.
Giá trên kệ và giá phải trả
Thuế tiêu dùng thường không tính sẵn vào giá niêm yết mà cộng khi thanh toán, và tỷ lệ khác nhau theo bang, có nơi khác cả theo thành phố. Ở nhà hàng còn thêm tiền cho người phục vụ. Hãy quen với việc con số cuối cùng luôn cao hơn con số trên nhãn.
Khuyến mãi: có mùa và có nhịp
Nhiều mặt hàng ở Mỹ giảm giá theo mùa khá đều đặn: đồ dùng học tập trước năm học, đồ điện tử và đồ gia dụng vào các dịp lễ lớn cuối năm, đồ mùa đông vào cuối mùa đông. Nếu món đồ không gấp, chờ đúng mùa tiết kiệm được đáng kể. Thẻ tích điểm miễn phí của siêu thị thường là điều kiện để được giá khuyến mãi, nên hãy đăng ký ngay.
Mua đồ cũ: nguồn tốt cho năm đầu
Năm đầu phải sắm lại gần như toàn bộ đồ đạc, và đồ cũ ở Mỹ là thị trường lớn, chất lượng thường tốt. Vài nguồn phổ biến: các buổi bán đồ trong khu dân cư, cửa hàng đồ quyên góp, và các nhóm rao vặt trực tuyến theo khu vực. Nguyên tắc an toàn khi mua qua mạng: gặp ở nơi công cộng, xem hàng trước khi trả tiền, không chuyển khoản trước.
Mua trên mạng
Tiện và thường rẻ, nhưng hãy kiểm ba thứ trước khi bấm mua: người bán là chính trang đó hay bên thứ ba, chính sách trả hàng, và thời gian giao. Với hàng giá trị lớn, mua ở nơi có cửa hàng thật gần nhà giúp việc đổi trả dễ hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Sắm đồ cho căn nhà đầu tiên mà không tiêu quá tay
Người mới sang thường đối mặt cùng lúc với việc phải sắm gần như mọi thứ: giường, bàn ghế, tủ lạnh, máy giặt, bát đĩa, chăn màn. Đây là khoản dồn toa lớn nhất của mấy tháng đầu.
Bốn nguồn theo thứ tự nên thử.
Cho tặng trong cộng đồng. Nhóm người Việt tại chỗ và các nhóm cho tặng đồ trong khu thường có đồ còn tốt. Đây cũng là cách gặp người và bắt đầu có quan hệ.
Chợ đồ cũ và cửa hàng từ thiện. Đồ gia dụng, bàn ghế, đồ trẻ em ở đây rất rẻ và phần lớn còn dùng tốt.
Mua mới loại phổ thông cho thứ dùng hằng ngày — nệm, đồ bếp tiếp xúc thực phẩm. Đây là nhóm không nên tiết kiệm quá.
Chờ mùa giảm giá cho đồ điện lớn, nếu chưa cần gấp. Máy giặt, tủ lạnh, tivi có mùa giảm rõ rệt trong năm.
Nguyên tắc chung cho năm đầu: mua đủ dùng, đừng mua để ở lâu, vì rất có thể bạn sẽ chuyển nhà trong hai năm tới.
Ba thói quen tiêu tiền cần điều chỉnh
Trả góp không lãi. Được chào ở khắp nơi và nghe rất hợp lý. Rủi ro là chúng cộng dồn: bốn khoản trả góp nhỏ thành một khoản cố định hằng tháng đáng kể, và nếu trễ hạn thì lãi suất áp lại từ đầu.
Thẻ tín dụng của cửa hàng. Được mời mở ngay quầy thanh toán kèm giảm giá lần đầu. Chúng thường có lãi suất cao và việc mở nhiều thẻ trong thời gian ngắn ảnh hưởng tới điểm tín dụng.
Mua vì đang giảm giá. Khuyến mãi ở Mỹ liên tục và được thiết kế để tạo cảm giác không mua là mất. Câu hỏi đúng vẫn là "mình có cần không", không phải "giảm bao nhiêu".
Quyền đổi trả và cách dùng cho đúng
Quyền đổi trả ở Mỹ rộng hơn ở Việt Nam rất nhiều, và người mới sang nên biết để dùng — nhưng cũng nên biết giới hạn.
Ba điều thực tế. Giữ biên lai và bao bì trong thời hạn đổi trả, nhất là với đồ điện. Đọc chính sách của từng nơi vì thời hạn khác nhau, và một số mặt hàng không đổi trả được. Đừng lạm dụng — mua về dùng rồi trả là hành vi bị ghi nhận và có thể bị từ chối phục vụ về sau.
Với người mới sang, quyền này có giá trị thật ở một chỗ: bạn có thể mua thử một món chưa chắc hợp, dùng đúng cách trong vài ngày, và trả lại nếu không phù hợp. Đây là cách an toàn để làm quen với sản phẩm lạ mà không mất tiền oan.
Trả lại hàng ở Mỹ có bị hỏi lý do không?
Nhiều nơi không hỏi, nhưng chính sách khác nhau theo cửa hàng và loại hàng. Hãy hỏi ngay khi mua nếu bạn nghĩ có thể sẽ trả lại.
Vì sao hoá đơn cao hơn giá ghi trên kệ?
Vì thuế tiêu dùng thường được cộng khi thanh toán chứ không tính sẵn vào giá niêm yết. Tỷ lệ khác nhau theo bang và đôi khi theo thành phố.
Tiền boa ở nhà hàng nên đưa bao nhiêu?
Đây là khoản theo thông lệ chứ không theo luật, và mức thông lệ thay đổi theo thời gian cùng loại dịch vụ. Nếu chưa chắc, hãy hỏi người đã sống lâu tại vùng đó.
Mua đồ cũ qua nhóm rao vặt có an toàn không?
An toàn nếu giữ nguyên tắc: gặp ở nơi công cộng đông người, xem hàng trước khi trả tiền và không chuyển khoản trước. Nhiều đồn cảnh sát địa phương còn có khu vực dành riêng cho các giao dịch kiểu này.