Người mới sang hay nghĩ chưa đi làm thì chưa phải lo thuế. Đó là hiểu nhầm tốn kém, vì nghĩa vụ khai thuế ở Mỹ không gắn với việc bạn có lương hay không, mà gắn với tình trạng cư dân thuế của bạn.
Cư dân thuế là gì
Đây là khái niệm của cơ quan thuế, khác với tình trạng di trú. Một người có thể chưa có quốc tịch, chưa có việc làm, mà vẫn là cư dân thuế vì đã ở Mỹ đủ lâu hoặc có một loại tình trạng cư trú nhất định. Hệ quả quan trọng: cư dân thuế của Mỹ khai thu nhập trên toàn cầu, không chỉ thu nhập kiếm tại Mỹ.
Cách xác định có nhiều quy tắc và ngoại lệ, và năm đầu tiên thường là năm phức tạp nhất vì có thể rơi vào tình trạng lai. Hãy hỏi cơ quan thuế hoặc một người hành nghề khai thuế về đúng trường hợp của bạn thay vì suy từ trường hợp người quen.
Thu nhập ở Việt Nam thì sao
Nếu bạn là cư dân thuế, tiền cho thuê nhà ở Việt Nam, lãi tiết kiệm, hay lợi nhuận kinh doanh đều thuộc diện phải khai. Khai không có nghĩa là bị đánh thuế hai lần: có cơ chế tránh đánh thuế trùng giữa hai nước và cơ chế khấu trừ thuế đã nộp ở nước ngoài. Nhưng khai thiếu thì rắc rối nằm ở chỗ không khai, chứ không phải ở số tiền thuế.
Giấy tờ nên giữ ngay từ tháng đầu
- Mọi giấy tờ thu nhập do nơi trả tiền gửi cho bạn trong năm.
- Sao kê tài khoản ở cả hai nước.
- Hoá đơn các khoản có thể được khấu trừ: học phí, chi phí y tế lớn, chi phí chuyển nhà nếu thuộc diện.
- Giấy tờ chứng minh ngày nhập cảnh, vì nó ảnh hưởng đến cách tính tình trạng cư dân thuế năm đầu.
Ba sai sót hay gặp ở năm đầu
- Không khai vì nghĩ không có thu nhập tại Mỹ. Sai khi bạn đã là cư dân thuế và có thu nhập ở nước ngoài.
- Bỏ sót tài khoản ngân hàng ở Việt Nam. Có ngưỡng số dư mà vượt qua thì phải khai báo riêng, tách khỏi tờ khai thuế thông thường.
- Chọn hình thức khai chung hay riêng theo thói quen. Với vợ chồng, hai cách cho kết quả rất khác nhau tuỳ hoàn cảnh. Nên tính thử cả hai.
Tự khai hay thuê người
Năm đầu nên thuê, vì nó là năm có nhiều tình huống đặc thù nhất: tình trạng lai, thu nhập hai nước, người phụ thuộc chưa có mã số. Từ năm thứ hai trở đi, khi hoàn cảnh đã ổn định, nhiều người tự khai bằng phần mềm.
Câu hỏi thường gặp
Chưa đi làm ở Mỹ có phải khai thuế không?
Có thể vẫn phải, nếu bạn đã là cư dân thuế và có thu nhập ở bất cứ đâu. Hãy xác định tình trạng cư dân thuế của mình trước, vì đó mới là yếu tố quyết định.
Thu nhập từ cho thuê nhà ở Việt Nam có phải khai không?
Nếu bạn là cư dân thuế của Mỹ thì có. Việc đã nộp thuế tại Việt Nam thường được xét khấu trừ để tránh đánh thuế trùng, nhưng vẫn phải khai.
Người thân chưa có số an sinh xã hội thì kê khai thế nào?
Có loại mã số thuế cá nhân dành cho người không đủ điều kiện lấy số an sinh xã hội. Hãy hỏi cơ quan thuế về thủ tục xin và thời gian xử lý, vì nó ảnh hưởng tới hạn nộp tờ khai.
Khai muộn thì sao?
Có thể phát sinh phạt và lãi tính trên số thuế còn nợ. Nếu không kịp, hãy tìm hiểu thủ tục xin gia hạn nộp tờ khai, lưu ý gia hạn nộp tờ khai không đồng nghĩa gia hạn nộp tiền.
