Khi nói tới việc đón cha mẹ sang Mỹ, phần lớn câu hỏi đổ vào hồ sơ và thời gian chờ. Nhưng những gia đình đã làm rồi thường nói phần khó không nằm ở đó. Nó nằm ở ba năm sau khi cha mẹ đã sang.
Bảo hiểm y tế: khoản lớn nhất
Người lớn tuổi là nhóm tốn nhiều chi phí y tế nhất, và cũng là nhóm khó mua bảo hiểm nhất khi mới đến. Các chương trình y tế công dành cho người cao tuổi ở Mỹ thường đòi một quãng thời gian đóng góp hoặc cư trú nhất định, nên người vừa sang chưa đủ điều kiện. Trong khoảng trống đó, gia đình phải tự lo, và đây là khoản nên tính trước chứ không phải tính sau. Hãy hỏi cơ quan bảo hiểm của bang về điều kiện áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.
Đi lại: thứ quyết định cha mẹ có tự do hay không
Ở Việt Nam, người lớn tuổi tự đi chợ, đi khám, gặp bạn. Ở phần lớn nước Mỹ, không lái xe nghĩa là phụ thuộc hoàn toàn vào con cái cho mọi việc. Trước khi chọn nơi ở, hãy kiểm tra khoảng cách tới chợ, phòng khám, và nơi có người cùng tiếng nói. Một khu đắt hơn nhưng đi bộ được đôi khi rẻ hơn nhiều so với chi phí thời gian của cả nhà.
Sự cô lập, thứ ít ai tính trước
Cha mẹ sang Mỹ thường rơi vào cảnh không nói được tiếng, không tự đi được, không có bạn. Con cái đi làm cả ngày, cháu đi học. Nhiều người khoẻ mạnh về thể chất nhưng sa sút nhanh về tinh thần trong năm đầu. Những thứ giúp được:
- Chọn nơi ở gần cộng đồng người Việt, kể cả khi phải đánh đổi bằng quãng đường đi làm dài hơn.
- Tìm trung tâm sinh hoạt cho người cao tuổi ở địa phương, nhiều nơi có chương trình miễn phí.
- Giữ đường liên lạc đều đặn với họ hàng ở Việt Nam, và dạy cha mẹ dùng thành thạo một ứng dụng gọi video.
- Tính trước những chuyến về thăm nhà. Biết rằng mình vẫn về được làm thay đổi hẳn cảm giác của cả quãng ở lại.
Một câu hỏi nên hỏi thẳng
Trước khi bắt đầu bất cứ hồ sơ nào, hãy hỏi cha mẹ: bố mẹ có muốn sang không, và muốn sang để ở hẳn hay để ở gần con cháu vài năm rồi tính. Nhiều gia đình làm cả chặng đường dài vì nghĩ đó là điều hiếu thuận, rồi phát hiện điều cha mẹ mong không phải vậy. Hỏi trước rẻ hơn rất nhiều so với sửa sau.
Câu hỏi thường gặp
Cha mẹ mới sang có được hưởng bảo hiểm y tế công không?
Các chương trình dành cho người cao tuổi thường đòi thời gian cư trú hoặc đóng góp nhất định, nên người vừa sang thường chưa đủ điều kiện. Hãy hỏi cơ quan bảo hiểm của bang theo đúng tình trạng cư trú của cha mẹ.
Cha mẹ không biết tiếng Anh thì đi khám bệnh thế nào?
Nhiều cơ sở y tế có dịch vụ thông dịch, kể cả qua điện thoại, và bạn có quyền yêu cầu. Ở vùng đông người Việt còn có phòng khám nói tiếng Việt.
Nên ở chung hay ở riêng gần nhau?
Không có câu trả lời chung. Ở chung tiết kiệm và tiện chăm sóc, ở riêng gần nhau giữ được không gian riêng cho cả hai thế hệ. Điều quan trọng là bàn trước khi cha mẹ sang, không phải sau.
Cha mẹ về Việt Nam dài ngày có ảnh hưởng gì không?
Có thể ảnh hưởng tới tình trạng thường trú nếu vắng mặt quá lâu. Hãy hỏi cơ quan di trú về giới hạn thời gian vắng mặt và các thủ tục xin phép trước khi lên kế hoạch cho chuyến đi dài.
