Thói quen ở Việt Nam là thấy không khoẻ thì ra bệnh viện. Ở Mỹ, làm vậy có thể nhận hoá đơn rất lớn cho một việc lẽ ra chỉ cần một cuộc hẹn ngắn. Hệ thống y tế Mỹ phân tầng rõ, và biết vào đúng tầng là kỹ năng tiết kiệm tiền bậc nhất.
Bốn tầng, bốn mức chi phí
| Nơi | Dùng khi nào |
|---|---|
| Bác sĩ gia đình | Khám định kỳ, bệnh thông thường, theo dõi bệnh mạn tính, kê đơn dài hạn |
| Khám từ xa | Triệu chứng nhẹ, xin tư vấn, gia hạn đơn thuốc |
| Phòng khám cấp tốc | Việc cần xử lý trong ngày nhưng không nguy hiểm tính mạng: sốt cao, bong gân, vết thương nhỏ |
| Phòng cấp cứu | Nguy hiểm tính mạng: đau ngực, khó thở, chảy máu nhiều, chấn thương nặng, đột quỵ |
Chênh lệch chi phí giữa hàng dưới cùng và hàng trên cùng rất lớn cho cùng một triệu chứng nhẹ.
Bác sĩ gia đình: việc nên làm trong tháng đầu
Đừng chờ tới khi ốm mới tìm bác sĩ. Hãy chọn một bác sĩ gia đình trong mạng lưới bảo hiểm ngay khi có bảo hiểm, và đi khám tổng quát một lần. Lý do: nhiều nơi chỉ nhận bệnh nhân mới sau vài tuần đến vài tháng chờ, và bạn không muốn bắt đầu tìm bác sĩ vào đúng hôm cần khám.
Rào cản ngôn ngữ
Bạn có quyền yêu cầu thông dịch tại cơ sở y tế, kể cả thông dịch qua điện thoại, và ở nhiều nơi dịch vụ này không tính thêm tiền cho bệnh nhân. Hãy nói rõ nhu cầu ngay khi đặt lịch. Đừng nhờ con nhỏ dịch thay trong những lần khám quan trọng, vì thuật ngữ y khoa dễ sai và bản thân đứa trẻ cũng chịu áp lực không đáng có.
Sau buổi khám
- Xin bản tóm tắt buổi khám, phần lớn cơ sở nay có cổng thông tin điện tử cho bệnh nhân.
- Đơn thuốc thường được gửi thẳng tới hiệu thuốc bạn chọn, nhớ nói rõ hiệu thuốc nào.
- Hoá đơn thường về sau nhiều tuần và tách làm nhiều mảnh: bác sĩ, cơ sở, xét nghiệm. Hãy đối chiếu với bảng giải trình của bảo hiểm trước khi trả.
Câu hỏi thường gặp
Chưa có bác sĩ gia đình mà bị ốm thì đi đâu?
Phòng khám cấp tốc trong mạng lưới bảo hiểm, hoặc dịch vụ khám từ xa nếu triệu chứng nhẹ. Phòng cấp cứu nên để dành cho tình huống nguy hiểm tính mạng.
Khi nào nên gọi cấp cứu?
Khi có dấu hiệu nguy hiểm tính mạng như đau ngực, khó thở, mất ý thức, chảy máu không cầm được hay dấu hiệu đột quỵ. Trong tình huống đó đừng cân nhắc chi phí, hãy gọi ngay.
Không biết tiếng Anh thì khám thế nào?
Yêu cầu thông dịch ngay khi đặt lịch. Nhiều cơ sở có thông dịch qua điện thoại cho hàng chục thứ tiếng và không tính thêm phí cho bệnh nhân.
Hoá đơn về cao hơn dự tính thì làm gì?
Xin bảng kê chi tiết, đối chiếu với phần bảo hiểm đã xử lý, và hỏi cơ sở về chương trình hỗ trợ tài chính. Sai sót trong hoá đơn y tế không hiếm, và nhiều nơi có mức giảm nhưng không tự đề nghị.
